Highlight:
Tools
Wed 26 Apr 2017
Γραμμένη Οξυά PDF Εκτύπωση E-mail
Σχετικά με τη Ναυπακτία
Συντάχθηκε απο τον/την Administrator   
Τρίτη, 04 Ιανουάριος 2011 18:26

Το τελευταίο χωριό του νομού Αιτολοακαρνανίας στα όρια των νομών Φωκίδας και Φθιώτιδας, είναι φωλιασμένο στην αγκαλιά του βουνού Οξυά, με όλες τις ομορφιές που του έχει χαρίσει η φύση.

Απέναντί του στέκεται προστατευτικά το βουνό Ταμπούρια, που ήταν το καταφύγιο της κλεφτουριά της Ρούμελης, επί τουρκοκρατίας.

Στο βουνό αυτό δεν πάτησε τούρκου ποδάρι και παραμένει ατόφιο, αμόλυντο και περήφανο. Στα βόρεια του χωριού υπάρχει το δάσος της οξυάς, που προσπαθεί να καταλάβει το μεγαλύτερο λιβάδι που συνεχίζεται στη Σαράνταινα, κι αποτελεί την καρδιά της Ρούμελης. Εδώ σταμάτησε το δρόμο της η οξυά κουρασμένη και δεν ακολούθησε τον ξάδερφό της τον έλατο, στο ταξίδι τους. Αραξε και έγινε το πιό δασύ δάσος, το τελευταίο στη νότια Ευρώπη, και το πιό όμορφο.

Το όνομα του χωριού ήταν Σιτίστα, προφανώς απο τα πολλά σιτηρά που είχε, αλλά το 1927 πήρε το όνομα Γραμμένη οξυά απο μια οξυά που υπήρχε στη κορυφή του βουνού στη θέση Ρίπα όπου οι καπεταναίοι το χειμώνα όπως περνούσαν με τα παληκάρια τους για τα χειμαδιά χλαραζαν ένα σημάδι στον κορμό της ψηλά, γιατί τα χιόνια έφταναν δύο τα δύο μέτρα, δείγμα οτι πέρασαν. Στην ίδια οξυά, την άνοιξη που γύριζαν να πιάσουν τη θέση τους, άφηναν χαμηλά τώρα το ίδιο σημάδι. Αν δεν εύρισκαν το ίδιο σημάδι την άνοιξη του Α ή του Β καπετάνιου έλεγαν με πόνο και θλίψη: αχ να βάλει ο θεός το χέρι του να μην τους χάλασε κανένας Τούρκος.

Το δημοτικό μας τραγούδι, με λίγες λέξεις λέγει: Βελούχι μου πεντάμορφο κι Οξυά ζωγραφισμένη, λιώστε τα χιόνια γρήγορα να χορταριάσει ο τόπος... Είναι πράγματι η Γραμμένη Οξυά, ζωγραφισμένη και τραγουδισμένη.

Από τα τοπωνύμια του χωριού προκύπτει οτι το διάσελο (Ρίπα) της Οξυάς που ήταν η μόνη διάβαση του ορεινού όγκου της Ρούμελης, πέρασαν οχυρώθηκαν και πολέμησαν καπεταναίοι όπως: ο Πορτοκάλης, ο Σιαφάκας, ο Λωρής ο Τσάμ Καλόγερος, ο Σκαλτσοδήμος, ο Ταγματάρχης Μιχαλόπουλος (στη Μιχαλόλακα) και άλλοι αετοί της λευτεριάς, που ο καθένας είχε στο βουνό ταμπούρια, από ένα ή περισσότερα οχυρώματα (ταμπούρια) και φύλαγαν Θερμοπύλες.

Το Σεπτέμβρη του 1828, δύναμη 3000 τούρκων στρατιωτών με αρχηγό τον Ασλάν Μπέη, ξεκίνησαν απο την Υπάτη και έφτασαν στο Γερδίκι όπου και στρατοπέδευσαν για να ξεκουραστούν. Γέμισε ο τόπος τούρκους και τουρκαλβανούς. Μόλις ενισχύθηκαν και με άλλους τούρκους αρχηγούς, κινήθηκαν προς το διάσελο της Οξυάς να περάσουν και στη συνέχεια να καταλάβουν τις ελεύθερες επαρχίας των Κραβάρων.

Στις 23 Σεπτεμβρίου 1828, στη θέση Ρίπα έγινε η μάχη της Γραμμένης Οξυάς, όπου ο τουρκικός στρατός νικήθηκε από τους λιγοστούς αλλά με ατσάλινη ψυχή Ελληνες και υποχώρησε πρός το τελευταίο διάσελο της Κειθερίπας, όπου το μέρος προς τη Γραμμένη Οξυά είναι δύσβατο και απότομο. Βλέποντας οι τούρκοι αρχηγοί μετά από πολλές προσπάθειες, οτι είναι αδύνατο να προψωρήσουν, εγκατέλειψαν το χώρο και ντροπιασμένοι επέστρεψαν στο Γαρδίκι, αφού απώλεσαν στο πεδίο της μάχης περί τους 100 νεκρούς στρατιώτες.

Η Γραμμένη Οξυά λόγω θέσεως ήταν στρατηγικής σημασίας και στα βουνά της όλα τα αγριολούλουδα είναι ποτισμένα με ιδρώτα και αίμα ηρώων. Σε τούτες τις βουνοκορφές, είχε κατασκηνώσει η ελευθερία και για το λόγο αυτό όλοι οι διοκώμενοι Ελληνες και οι φιλικά προσκείμενοι στους Ελληνες τουρκαλβανοί κατλεφυγαν στο χωριό να αναπνέυσουν ελέυθερα και παρέμειναν μόνιμα.

Τα βουνά της Γραμμένης Οξυάς, είναι γεμάτα ιστορία που την έγραψαν με το αίμα τους γνωστοί ήρωες και άγνωστοι που ...κοιμήθηκαν σε τάφους που ποτέ δεν θα τους δούμε. Πέρα και μακριά στου χρόνου και της σιωπής τη χώρα. Πως θα τους αγαπούσαμε αν ήταν να ξανάρθουνε μια μέρα... (Μιλόζ). Ο δρόμος απο Ναύπακτο ή Αμφισσα μέσω Πενταγιούς, Αρτοτίνας, είναι ασφαλτοστρωμένος και λειτουργεί όλο

το χρόνο. Αντιθέτως ο δρόμος απο Γραμμένη Οξυά προς Γαρδίκι, Λαμία είναι με χώμα και κλειστός απο τα πολλά χιόνια τους χειμερινούς μήνες.

Οποιος επιθυμεί να δεί τοπία ομορφότερα από αυτά που δείχνουν οι φωτογραφίες, ας γεμίσει το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου του με βενζίνη, έχοντας μαζί του λίγα τρόφιμα και ας επισκεφτεί το χωριό. Αφήνοντας το αυτοκίνητο στο προαύλιο χώρο του Αη Θανάση ας ανηφορίσει με τα πόδια ανάμεσα στους κέδρους και τα έλατα που στεφανώνουν το χωριό, για να βγεί στο δάσος της Οξυάς. Εκεί θα ακούσει το βουητό της Οξυάς και τη φοβέρα του αφρισμένου ποταμού μας, του Ευήνου. Τα μάτια θα θαμπωθούν απο το πέταγμα τηε πέρδικας και το φτερούγισμα του ξέφτερα που είναι ο κυρίαρχος των αιθέρων.

Ακριβώς απέναντι από το χωριό στη θέση Χωνοκκλησιά, υπάρχει καμαροσκεπής τάφος, υπόγειος Μακεδονικού τύπου, που έχει υποστεί, τόσο από τα ανθρώπινα χέρια όσο και από το χρόνο αρκετές ζημιές και αν οι αρμόδιοι δεν ενδιαφερθούν σύντομα θα καταρρεύσει.
Από την άνοιξη που λιώνουν τα χιόνια μέχρι και το Φθινόπωρο, λειτουργούν στο χωριό τρείς ταβέρνες που μπορεί κανείς να απολαύσει παραδοσιακά φαγητά και τη γνωστή ντόπια παραδοσιακή φέτα που μοσχομυρίζει, ως και το γνήσιο τσιπουράκι μας.{jcomments on}